De man met de drietand

Samenvatting: De man met de drietand (zoals op de achterkaft)

Het werk van Jan G. Elburg (1919-1992) is zoals hij zelf was: geëngageerd, vol erotiek en plezier in het leven, speels maar met scherpe kantjes. Dat blijkt zowel uit zij poëzie als uit zijn beeldende kunst. Elburg werd in Zeeland geboren en groeide op in Amsterdam-Noord. Hij werd laborant, vocht op 10 mei 1940 tegen de ss, ging in het verzet en werd communist uit overtuiging, maar geen partijlid. Met mededichters Gerrit Kouwenaar en Lucebert sloot hij zich aan bij de experimentele schilders van Cobra en hij werd een van de Vijftigers die de Nederlandse poëzie vernieuwden. Zijn eerste verzamelbundel noemde hij Drietand, als een verwijzing naar het prikkelende in zijn werk. Al jong gegrepen door zowel het surrealisme als de troubadourspoëzie, ontwikkelde Elburg zich als dubbeltalent: dichter en beeldend kunstenaar. De dichter speelde een leven lang met de taal (zijn grote liefde) en schreef een poëzie die duister of glashelder kan zijn maar altijd fascinerend is. De kunstenaar experimenteerde met ongewone technieken zoals de monoprint, het assemblageschilderij en de fotomontage. Hij werd bovendien een inspirerende leraar op de Rietveld Academie en was een succesvol schrijver van reclameteksten. Dat hij een gedreven brievenschrijver was, maakt het mogelijk in zijn biografie vaak zijn eigen stem te laten kan klinken.

NBD|Biblion recensie

Jan Elburg (1919-1992) was dichter en beeldend kunstenaar. Hoewel al in 1943 gedebuteerd, raakte hij als dichter pas echt bekend toen hij in 1948 in contact kwam met de Experimentele Groep. Samen met Gerrit Kouwenaar en Lucebert publiceerde hij in het tijdschrift Reflex en later in Cobra. Elburg werd daarmee een gezichtsbepalend 'Vijftiger'. Overigens afficheerde hij zich in zijn latere leven graag als surrealist. In de biografie die Jan van der Vegt nu publiceert, staan leven en werk van Elburg keurig en zeer minutieus opgetekend. Verrassend is het verhaal over Elburgs oorlogsjaren. Eerst heeft hij als soldaat gevochten bij de ijsselbrug en daarna zat hij in het verzet. Hij heeft tijdens de Tweede Wereldoorlog diverse mensen 'omgelegd'. Van der Vegt vlecht door dit levensverhaal gedichten van Elburg. Dat geeft een mooie illustratie van de gevoelswereld van Elburg, maar roept tevens de vraag op hoe feitelijk deze verhalen zijn. Deze biografie vormt een mooie aanvulling op Elburgs autobiografie 'Geen letterheren' (1987).
Hans Renders (NBD|Biblion recensie)