De Rx Code

Samenvatting: De Rx Code (zoals op de achterkaft)

Er zijn maar weinig medische onderwerpen die zo tot de verbeelding spreken als ziekten en bijbehorende geneesmiddelen. De bezorgdheid om de gezondheid in stand te houden of te herstellen is zo oud als de mensheid. Al in het verre verleden werden doktersrecepten vastgelegd in hirogliefen en spijkerschrift en later op papier. Wie zich daarvoor interesseert stuit al spoedig op onbegrijpelijke codes die alleen voor ingewijden toegankelijk zijn. De code had niet altijd betrekking op geneesmiddelen. Het kon ook gaan om religieuze incantaties van de voorschrijvers, psychosomatische middelen of het oproepen van een entiteit bij een medium. Uit de receptuur blijkt hoezeer opvattingen, beleving en gedrag inzake gezondheid, ziekte en genezing aan verandering onderhevig zijn en tot welke vreemde gevolgen een ingreep soms leidde. Aan de hand van een farmacopee uit de zeventiende eeuw wordt aangetoond welke grote verandering erin de receptuur plaatsvond.

NBD|Biblion recensie

Dit 'fascinerende relaas', zoals de auteur (apotheker en farmaciehistoricus) het boek zelf kwalificeert, gaat over de wijze waarop artsen en apothekers vanaf de grijze oudheid (met name de oude Egyptenaren en Babyloniërs) tot in de zeventiende eeuw recepten uitschreven (met name in Nederland); leidmotief is het teken R, dat als een code door alle eeuwen staat voor het Latijnse 'recipe' = 'ontvang, neem' (bevelende wijs). De auteur noemt het boek met recht en reden een 'mentaliteitsgeschiedenis': met grote eruditie en gedetailleerde kennis van de farmacie, de kruiden en de geschiedenis van de artsenijbereidkunst, en met een mooie, levendige, bijna literaire stijl vat hij samen hoe men al die eeuwen omgegaan is met deze, 'met mystiek en magisch-religieuze handelingen omweven' code. Met fraaie illustraties, 'glossarium' van Latijnse en exotische termen met vertaling, literatuuropgave. De slotzin van de proloog bevat overigens een rare fout. Daarin is sprake van 'NSAID's' oftewel Non Steroid Anti Inflammatory Drugs, maar de auteur duidt deze grote groep geneesmiddelen aan als 'dat geneesmiddel' in het enkelvoud. Dat neemt niet weg dat het boek zeer de moeite waard is.
Dr. H.S. Verbrugh (NBD|Biblion recensie)