Door de straten der Sleutelstad...

Samenvatting: Door de straten der Sleutelstad... (zoals op de achterkaft)

De schim van de dichter Piet Paaltjens waart nog steeds door Leiden. Zijn bundel Snikken en grimlachjes is springlevend gebleven. Ook van zijn schepper, de student François HaverSchmidt, zijn nog vele negentiende-eeuwse sporen terug te vinden. Een wandeling en een korte fietstocht voeren langs locaties die een rol speelden in het leven van Paaltjens, HaverSchmidt, hun vrienden en hun voorgangers als Hildebrand en Klikspaan. HaverSchmidt (1835-1894) was een actieve en sociaal begaafde theologiestudent; zijn alter ego Piet Paaltjens belichaamt zijn tegenbeeld: een bleke, zwaarmoedige poëet. In Paaltjens' gedichten is de Sleutelstad de veilige enclave in de boze buitenwereld, zoals zij dat ook was voor HaverSchmidt, die zich met verve in het studentenleven stortte. Ook al telt de stad tegenwoordig veel meer dan veertigduizend inwoners, gaan de stadspoorten 's avonds niet meer dicht en raast het verkeer af en aan: in Leiden zijn nog voldoende historische plaatsen te bezoeken die de wereld van HaverSchmidt en Paaltjens doen herleven.

NBD|Biblion recensie

Het is verbazingwekkend hoeveel er van het Leiden van Piet Paaltjens, de dichter die op 9 oktober 1853 tussen twee biljarttafels van de studentensociëteit is verdwenen, na meer dan anderhalve eeuw nog over is. Tal van locaties uit zijn gedichten, die dank zij de goede zorgen van François HaverSchmidt, zijn alter ego, door publicatie, eerst in de Leidse studentenalmanak en later in de bundel 'Snikken en grimlachjes', voor de vergetelheid behoed zijn, zijn anno 2006, soms vrijwel onveranderd, bewaard gebleven. Geboren Leidenaar en kenner van de negentiende eeuw Peter van Zonneveld heeft een aantrekkelijke wandelroute door het centrum van Leiden uitgestippeld, geïllustreerd met vele contemporaine afbeeldingen en doorspekt met citaten uit het werk van Paaltjens en uit brieven en herinneringen van HaverSchmidt. De wandeling begint en eindigt bij het NS-station. Mensen die de langere variant van de route wensen af te leggen, kunnen daar een fiets huren. De historische stadsplattegrond, afgedrukt op de binnenzijde van het uitklapbare achteromslag, is een handig hulpmiddel.
Dick Welsink (NBD|Biblion recensie)