Geraakt door prentenboeken

Samenvatting: Geraakt door prentenboeken (zoals op de achterkaft)

Prentenboeken zijn niet meer weg te denken uit Nederlandse kleuterklassen. Het voorlezen van en praten over prentenboeken is uitgegroeid tot een vast onderdeel van het curriculum voor de groepen 1 en 2. Over de stimulerende werking hiervan op de taal- en leesontwikkeling is inmiddels veel bekend. Minder weten we over de bijdrage van prentenboeken aan de sociaal-emotionele ontwikkeling van jonge kinderen. Dat is opmerkelijk, omdat de verhalen, met thema's als vriendschap en ruzie, rijk zijn aan sociale inhouden. Bovendien spelen ze zich af in zeer herkenbare sociale situaties. 'Geraakt door prentenboeken' doet verslag van een promotieonderzoek naar de ondersteuning van de sociaal-emotionele ontwikkeling van kleuters door het voorlezen van prentenboeken. De in dit boek voorgestelde voorleeswijze is via onderwijsontwikkelingsonderzoek in kleutergroepen toegepast en geoptimaliseerd. Er is gebruik gemaakt van speciaal voor dit doel ontwikkelde voorleesaanwijzingen bij vierentwintig prentenboeken, waarmee de leerkracht zich naast en tussen de kinderen plaatst.

NBD|Biblion recensie

Verslag van een promotieonderzoek naar de effecten van het gebruik van prentenboeken op de sociaal-emotionele ontwikkeling van kleuters. Onderzoekster Aletta Kwant formuleert drie deelvragen om die effecten in kaart te brengen. Ze wil allereerst weten welke prentenboeken geschikt zijn om haar onderzoek mee uit te voeren en maakt een selectie van 33 boeken. Ze legt uit waarom bijvoorbeeld 'De slodderwolven' van David Melling niet voldoet en 'Van mij!' van Mathilde Stein wel. Daarna kijkt ze hoe emoties gerepresenteerd worden in deze prentenboekenverhalen: via inhoudsanalyse (emotiegerelateerde formuleringen), beeldanalyse (gezichtsuitdrukkingen) en narratieve analyse (vertelperspectief). Tot slot stelt ze 'voorleessleutels' op: boekspecifieke en lokaal geplaatste voorlees- en gespreksaanwijzingen, zoals beslissingsvragen, leemtevragen en verklaringsvragen. Kwants aanname dat het een positief effect is, wordt bevestigd door haar onderzoek, met name waar het de complexere emoties (jaloers en verlegen) betreft. Wetenschappelijk verhaal dat overzichtelijk is ingedeeld en helder en toegankelijk is geschreven. Het grootste deel (hfdst. twee t/m vijf) is zeker ook voor niet-wetenschappelijke voorlezers interessant.
Inger Bos (NBD|Biblion recensie)