Het geheugenpaleis

Samenvatting: Het geheugenpaleis (zoals op de achterkaft)

Een gemiddeld mens verspilt jaarlijks veertig dagen met zoeken naar vergeten zaken. Kortom: de hoogste tijd om dat menselijk geheugen onder de loep te nemen. Het geheugenpaleis is een culturele geschiedenis van het geheugen, en een studie van de technieken om ons vermogen tot herinneren te beïnvloeden en effectief te trainen. Sommige technieken zijn nieuw, andere gaan terug op eeuwenoude kennis: klassieke technieken die al door Cicero werden gebruikt om zijn toespraken te onthouden en waarmee in de middeleeuwen hele boeken uit het hoofd werden geleerd. Foer ontdekt het gebruik van geheugenpaleizen, waar herinneringen in kamers worden opgeslagen, en leert getallen in beelden om te zetten. Maar Foer gaat verder dan de geheugensport en onderzoekt de ongrijpbare aard van het geheugen aan de hand van gesprekken met mensen met bijzonder geestelijke vermogens, of het tegenovergestelde, met stoornissen.

NBD|Biblion recensie

Het verhaal van de Amerikaanse wetenschapsjournalist, jongere broer van de bekende romanschrijver Jonathan Safran Foer, die zijn geheugen leert trainen en probeert te doorgronden. Hij beschrijft de werking en de tekortkomingen van het menselijke geheugen en hoe het mogelijk is het te verbeteren. Aan de hand van de geschiedenis van geheugentechnieken en wetenschappelijke studies legt hij uit hoe bepaalde klassieke geheugentechnieken in het dagelijks leven kunnen worden toegepast. Zijn trainingscoach, een ervaren Britse 'geheugenatleet', leert hem gebruik te maken van 'de methode van loci', bestaande uit twee basiscomponenten: beelden en plaatsen, locaties waar die beelden worden opgeslagen. De rode draad in het verhaal vormt zijn deelname aan de Amerikaanse geheugenkampioenschappen die hij uiteindelijk wint. In een humoristische en toegankelijke schrijfstijl pleit de auteur voor investering in het geheugen omdat de wijze waarop we de wereld waarnemen en hoe we erin handelen, voortkomt uit hoe we onthouden en wat we onthouden. Herinneringen vormen de bron van onze waarden, stelt de auteur en daarom moeten we ons vermogen te onthouden, cultiveren. Met eindnoten, een literatuuropgave en register.
Monique Smit (NBD|Biblion recensie)