In memoriam

Samenvatting: In memoriam (zoals op de achterkaft)

'In Memoriam. De gedeporteerde en vermoorde Joodse, Roma en Sinti kinderen 1942-1945' is een indrukwekkend monument, waarin wordt geprobeerd om 17.964 kinderen uit de anonimiteit van het grote getal te halen. Ze krijgen hun naam terug en waar mogelijk hun gezicht. Het gaat om alle kinderen die tijdens de Tweede Wereldoorlog in 102 transporten zijn gedeporteerd en in de kampen zijn omgebracht. Van ieder kind zijn de naam, de geboortedatum en het adres opgenomen, alsmede de sterfdatum en -plaats. Van ongeveer 3000 kinderen zijn foto's achterhaald en afgebeeld.

NBD|Biblion recensie

Een mooie editie met een verschrikkelijke inhoud. In dit gedenkboek worden bijna 18.000 joodse en zigeunerkinderen vermeld, die vanuit Nederland werden gedeporteerd en vermoord in de kampen Auschwitz en Sobibor. Van circa 3000 kinderen is er bovendien een zwart-witfoto afgedrukt, zij het vaak wat onscherp. In Frankrijk was al in 1995 zo'n boek van Serge Klarsfeld over de Frans-joodse kinderen uitgebracht. De namen zijn per transport en daarna in alfabetische volgorde vermeld, samen met hun voormalige woonadres, hun geboorteplaats en -datum en overlijdensplaats en -datum. De lijsten worden ingeleid met citaten uit herinneringen van overlevenden en uit geschiedenisboeken over de vervolgingen. In dit boek zijn allen tot met achttien jaar als kinderen beschouwd, terwijl de Duitsers zestien jaar als leeftijdsgrens hanteerden. Gemiddeld bestond een vijfde tot zesde deel van de gedeporteerden uit kinderen en vooral de kleinen hadden geen schijn van kans. Ze werden meteen vergast, samen met hun moeder als die erbij was. Een register vermeldt alle kinderen nogmaals en dan blijkt welke - vaak bloemrijke - familienamen voor een groot deel zijn verdwenen uit de Nederlandse samenleving, zoals Boekbinder, Brilleslijper en Porcelijn.
Dr. J. Kroes (NBD|Biblion recensie)