Johannes Hus veroordeeld

Samenvatting: Johannes Hus veroordeeld (zoals op de achterkaft)

Johannes Hus (1373-1415) was rector magnificus van de universiteit van Praag. Hij werd sterk beïnvloed door John Wycliffe (1330-1384) en is een belangrijke voorloper van de Reformatie geweest. In 1409 sprak de paus de banvloek over hem uit vanwege zijn kritiek op de misstanden in de Katholieke Kerk. De Duitse keizer Sigismund beloofde Hus een vrijgeleide als hij zou getuigen voor het concilie van Konstanz. Toen hij daar aankwam, werd hij toch gevangengenomen. Hus werd veroordeeld tot de dood op de brandstapel. Een vonnis dat op 6 juli 1415 voltrokken werd. Poggius de Papist was de abt die Hus dagvaardde. Hij betreurde later de gevolgen van zijn daad en bezocht Hus in de gevangenis. Hij maakte een verslag van het concilie, een beschamende en godonterende vertoning met geschreeuw, dreigementen, handtastelijkheden en zelfs doodslag. Maar Poggius vertelt ook hoe het stemgedrag van de verschillende afgevaardigden was. Daarbij zijn enkele ontroerende getuigenissen ten gunste van Hus. Bijzonder treffend is dat Poggius zelf door Hus' gedrag en prediking tot bekering is gekomen en daarvan ook op het concilie getuigenis heeft afgelegd. Dit unieke ooggetuigenverslag geeft een levensecht beeld van het concilie, dat soms meer op een circus leek dan op een kerkelijke vergadering.

NBD|Biblion recensie

Giovanni Poggius (1380-1459) was een humanistisch wetenschapper/theoloog. Namens de paus van Rome dagvaardde hij in 1414 Johannes Hus, rector van de universiteit van Praag. Hus (1373-1415) moest zich om zijn afwijkende leer en kritiek op de kerkelijke praktijk van zijn dagen, verantwoorden op het Concilie van Konstanz. De uitkomst is algemeen bekend: Hus wordt veroordeeld en sterft op de brandstapel. Poggius schreef aan een vriend twee brieven waarin hij uitgebreid verslag doet van het proces. Hij tekent daarvan een ontluisterend beeld vanwege de onbeschofte taal en de geuite fysieke bedreigingen. De kermis rond zo'n concilie lijkt op een mondiaal sportevenement van nu. Het meest interessant zijn de beschrijvingen van de negatieve en positieve stemverklaringen van de afgevaardigden. Hieruit valt veel te leren over procesvoering en besluitvorming toen. Opvallend is ook de vrijmoedige wijze waarop medestanders hun oordeel gaven. Blijkbaar mocht men wel de kritiek van Hus delen, als men er naar buiten toe maar geen ruchtbaarheid aan gaf. Bevat een verantwoording van de vertaler en een namenregister. Met enkele afbeeldingen in zwart-wit en registers op persoons- en geografische namen.
A. Lindenberg (NBD|Biblion recensie)