Joods leven in Friesland

Samenvatting: Joods leven in Friesland (zoals op de achterkaft)

Friesland kent al sinds de zeventiende eeuw een joodse gemeenschap. Net als overal hebben de joden in Friesland een eigen identiteit behouden. Desalniettemin ondergingen ook zij de invloed van hun omgeving. Buitenlandse joden die hier op bezoek kwamen verbaasden zich bijvoorbeeld over de Friese klederdracht (met oorijzer) die ook door joodse vrouwen werd gedragen.
In de Tweede Wereldoorlog wist slechts een minderheid van de joden aan de deportaties te ontkomen. In 1941 bestond de joodse bevolking van Friesland uit ruim 800 personen. Van hen hebben ruim 200 de oorlog overleefd.
In Joods leven in Friesland schetsen de auteurs een beeld van deze grotendeels verdwenen cultuur. Ze doen dat niet alleen aan de hand van een historisch overzicht, maar ook van een aantal portretten van bekende Friese joden en joodse bedrijven.
Verrassend nieuw materiaal is gevonden in de verhalen van joodse onderduikers in Friesland, afkomstig uit de interviews die tussen 1995 en 1998 zijn vastgelegd door het USC Shoah Foundation Institute, geïnitieerd door Steven Spielberg.
Verder bevat het boek beschrijvingen van Friese topstukken in joodse musea en archieven en biedt het een informatief en handzaam overzicht van wat er nu nog te vinden is van het joods erfgoed in Friesland.

NBD|Biblion recensie

Volledig herziene en uitgebreide editie van een boekje dat in 1995 verscheen ter gelegenheid van de tentoonstelling 'Drie eeuwen joods leven in Friesland', dat in korte tijd was uitverkocht. Aan deze nieuwe uitgave (een prima initiatief van uitgeverij Bornmeer) is door diverse auteurs meegewerkt, onder anderen door de schrijvers van het eerste boekje, Siem van der Woude en Sjoerd de Haan. Na een algemene inleiding over de geschiedenis van de joden en hun vestiging in Friesland, komen hoofdstukken over de jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog en over joodse onderduikers in Friesland. Voor dit hoofdstuk is gebruik gemaakt van interviews, vastgelegd door het ISC Shoah Foundation Institute, opgericht door Steven Spielberg. Dan volgen kleurrijke beschrijvingen van vooraanstaande Friese joden. Na bespreking van Friese topstukken in het Joods Historisch Museum en de dr. Fuks-bibliotheek (met prachtige kleurenfoto's), zijn artikelen opgenomen over belangrijke joodse firma's. Tot slot een goed overzicht (met adressen) van wat nu nog terug te vinden is van de goeddeels verdwenen joodse cultuur in Friesland. Bevat literatuurlijst, bronnenopgave en index op Friese plaatsnamen. Naast kleurenfoto's van museale voorwerpen zeer veel zwart-witillustraties.
M.G. van Mourik (NBD|Biblion recensie)