Lutheranen in de Lage Landen

Samenvatting: Lutheranen in de Lage Landen (zoals op de achterkaft)

In het begin van de zestiende eeuw lag de naam van Luther bij velen op de lippen. Waarom dan toch geen lutherse Reformatie in de Nederlanden? Op deze en andere vragen gaat dit kloeke handboek in. Na de verovering van Antwerpen, het 'Wittenberg aan de Schelde', in 1585 trokken veel lutheranen naar de Noordelijke Nederlanden. Tot het einde van de achttiende eeuw namen lutherse gemeenten door immigratie vanuit Duitsland en ook Scandinavië toe in aantal en omvang. Aanvankelijk werden hun samenkomsten verboden, maar in de loop van de zeventiende eeuw werden de belijders van de Augsburgse Confessie vrijwel overal gedoogd. In de negentiende en twintigste eeuw emancipeerden en integreerden lutheranen in de Nederlandse samenleving. Dit standaardwerk beschrijft hun wel en wee in de context van de steeds veranderende politieke en economische werkelijkheid. Het biedt een compleet en rijk geïllustreerd overzicht van bijna vijf eeuwen lutheranen in de Lage Landen.

NBD|Biblion recensie

Nooit eerder werd de geschiedenis van de Lutherse Kerk in de Nederlanden zo uitvoerig beschreven als in dit 1,6 kg wegende boek van ruim 800 pagina's. Kort na de reformatie van 1517 werden er in de toenmalige metropool Antwerpen al aanhangers van de 'nije leer' gearresteerd. Toch ontstond daar een bloeiende gemeente, tot de stad in 1585 in Spaanse handen viel en de Lutheranen massaal naar het noorden trokken, vooral naar Amsterdam. Deze grote moedergemeente droeg zorg voor vele kleine - vaak straatarme - gemeenten elders in het land. Doorgaande immigratie, uit vooral Duitssprekende landen, vanwege economische en politiek/religieuze motieven hielp mee om deze gemeenten en hun specifieke cultuur in stand te houden. Hun historie tot aan de PKN-fusie in 2004 is fascinerend om te lezen. Treffende parallellen met acceptatie/negatie/discriminatie van tal van minderheidsgroepen in verleden en heden. Voortreffelijk geredigeerd en toegankelijk geschreven voor geïnteresseerden in (kerk)geschiedenis. Mooi uitgevoerd, stevig gebonden standaardwerk. Wel persoons-, geen plaatsnamenregister.
A. Lindenberg (NBD|Biblion recensie)