Nederlandse woorden wereldwijd

Samenvatting: Nederlandse woorden wereldwijd (zoals op de achterkaft)

Aak, schipper en sloep; baggeren, kanaal en sloot; bak, blok en doos: deze Nederlandse termen uit de scheepvaart, het watermanagement en vooral het alledaagse huishouden komen we tegen in veel andere talen. En wist u dat de woorden drugs, ticket en wagon van Nederlandse oorsprong zijn? NEDERLANDSE WOORDEN WERELDWijD is het eerste woordenboek ter wereld waarin uitleenwoorden zijn verzameld, de woorden die het Nederlands aan andere talen heeft uitgeleend. Het vormt daarmee de eerste poging de expansiekracht van een taal te beschrijven.
Dit boek bevat 17.560 woorden die in 138 talen zijn aangetroffen op alle continenten. Bij ieder trefwoord is de betekenis in het Nederlands vermeld, en er is aangegeven door welke taal het woord is overgenomen, en welke betekenis het woord in die taal heeft. Voorafgaand aan het woordenboekdeel krijgt u in de cultuurhistorische inleiding heldere informatie over de contacten die het Nederlands door de eeuwen heen met andere talen heeft gehad. De koloniale geschiedenis speelt daarbij een prominente rol. Ook komt u veel te weten over de 138 talen die u tegenkomt in het boek: waar worden ze gesproken, door hoeveel sprekers en hoe komen de Nederlandse woorden erin terecht? De vijftig overzichtelijke kaarten in het boek brengen de expansie van de Nederlandse woorden treffend in beeld.

NBD|Biblion recensie

Het Nederlands herbergt niet alleen veel woorden van vreemde afkomst, andersom zijn ook veel Nederlandse woorden in andere talen opgenomen. In dit boekwerk, de vrucht van jarenlange arbeid, zijn er niet minder dan 17.650 opgespoord, die aan 138 talen blijken te zijn uitgeleend. Ze staan gerangschikt in een alfabetische lijst, met achter ieder woord de taal of talen, waarin ze, vaak met aangepaste vorm en betekenis, voorkomen. In haar inleiding verstrekt de samenstelster, de taalkundige Nicoline van der Sijs, informatie over hoe de woorden zijn verzameld. Ook wordt van elke taal die Nederlandse woorden heeft geleend, een kenschets gegeven. Daarbij wordt aangegeven welke vorm van cultureel contact tot de ontlening van bepaalde woorden heeft geleid. Vijftig kaarten laten enerzijds zien waar de verschillende talen worden gesproken en geven anderzijds informatie over het verspreidingsgebied van bepaalde woorden. Gegevens over de aantallen leenwoorden per taal zijn verwerkt in handige tabellen. Dit woordenboek geeft zo een prachtig beeld van de expansiekracht van de Nederlandse taal. Eerder publiceerde de schrijfster over hetzelfde onderwerp het kleinschaliger 'Klein uitleenwoordenboek'.
Drs. J. Posthumus (NBD|Biblion recensie)