Verhandeling over de verbetering van het verstand

Samenvatting: Verhandeling over de verbetering van het verstand (zoals op de achterkaft)

Baruch de Spinoza (1632-1677) is de eigenzinnige, doelbewuste en onverschrokken denker bij uitstek. De vader van de Verlichting is hij genoemd, een monument voor de vrijheid van denken. De Verhandeling over de verbetering van het verstand ¿ Tractatus de intellectus emendatione ¿ en over de weg waarlangs dit het beste tot de ware kennis der dingen kan geraken behoort tot Spinoza¿s vroege werken, evenwel pas verschenen na zijn dood in 1677, en onvoltooid gebleven.

NBD|Biblion recensie

Rond het jaar 1600 vindt er een dramatische omwenteling plaats in de manier waarop de mens naar de wereld kijkt. Het oude wereldbeeld, waarin alles begrepen wordt vanuit zijn natuurlijke doel, wordt vervangen door een nieuw, waarin alles verklaard wordt vanuit zijn mechanische oorzaak. Zo'n nieuwe manier van denken moet worden bedacht en uitgelegd. Dat gebeurt in werken als de 'Discours de la méthode' van Descartes en in Spinoza's onvoltooid gebleven 'Verhandeling over de verbetering van het verstand'. Van die 'Verhandeling' heeft de Utrechtse hoogleraar Theo Verbeek een voortreffelijke vertaling gemaakt (de vorige uit 1986 is van de hand van zijn Rotterdamse collega Wim Klever). In zijn nawoord (even lang als de hoofdtekst zelf) legt Verbeek uit hoe hij het werk leest: als een inleiding in de filosofie, een soort weg die leidt van ons dagelijks denken naar de ijle hoogte van de 'Ethica'. Moeilijk, zoals alles wat recht doet aan het denken van Spinoza. Maar uitermate waardevol, zoals iedereen weet die zich die moeite getroost.
Dr. D.G. van der Steen (NBD|Biblion recensie)