Vrije wil bestaat niet

Samenvatting: Vrije wil bestaat niet (zoals op de achterkaft)

Wie zit er aan het stuur in onze hersenpan? Wat bepaalt dat we doen wat we doen? Welke stukken brein geven de doorslag als het gaat om de keuzes van alledag of om de grote beslissingen in ons leven? En welke rol spelen onze gedachten en ons bewustzijn bij dit alles?
De vrije wil bestaat niet voert u in een bizarre tocht langs slaapwandelende moordenaars, blinde zombies die toch zien, out of body-ervaringen, patiënten die hun eigen handen niet meer vertrouwen en andere neurologische fenomenen, om erachter te komen wie toch dat mannetje in ons hoofd is dat de beslissingen voor ons neemt. Onderweg proberen we te begrijpen waarom Winston Churchill besloot de Franse vloot te laten zinken, Rosemary Kennedy een hersenoperatie onderging en Maurice Ravel de Bolero schreef. Uitein¬delijk belanden we bij het 'ik', die constante maal¬stroom van gedachten die denkt de hersenen in ons hoofd onder controle te hebben. En bij de vrije wil, waarvan heel weinig _ en toch ook weer heel veel _ overblijft in het onthutsende beeld dat wordt geschetst van wie er echt de baas is in ons brein.

Victor Lamme (1959) is hoogleraar cognitieve neurowetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Hij publi¬ceerde circa negentig internationale artikelen en hoofdstukken over de werking van het brein, visuele waarneming en vooral het bewustzijn, onder meer in gezaghebbende tijdschriften als Nature en Science. Zijn ideeën over bewustzijn worden als baanbrekend gezien, en hij ontving voor zijn werk de meest prestigieuze subsidie van de Europese Unie.

NBD|Biblion recensie

De auteur, hoogleraar cognitieve neurowetenschap aan de Universiteit van Amsterdam, richt zich aan de hand van een groot aantal bizarre voorbeelden uit wetenschap en praktijk op de rol van de vrije wil bij menselijk gedrag. Lamme probeert een antwoord te vinden op de vraag wie de baas is in onze hersenen, welke delen van het brein de doorslag geven bij alledaagse keuzes en bij belangrijke beslissingen en waar in het brein het 'ik' is gezeteld. Hoewel wij van mening zijn alles onder controle te hebben, blijkt uit de hier verzamelde beschrijvingen het onbewuste in ons gedrag een grotere rol te spelen dan wij aannemen. Voor het samenspel van hersenen en gedrag bestaat de laatste jaren veel belangstelling, wat zich vertaalt in de grote hoeveelheid titels op dit gebied. Dit boek valt daarbij op door de vele curieuze voorbeelden, die op een grondige en tegelijk plezierig leesbare manier onder de aandacht worden gebracht van een breed, serieus geïnteresseerd publiek. Bevat uitvoerige bronvermelding en notenapparaat.
Drs. N.P. Aders (NBD|Biblion recensie)