Vroeger is ook mooi

Samenvatting: Vroeger is ook mooi (zoals op de achterkaft)

Voor een verbijsterd publiek begon Marita Mathijsen haar Huizinga-lezing in de deftige Leidse Pieterskerk met de zin: 'Ik heb een oud hondje. Binkie. Hij is blind.' Om daarna haarscherp de blindheid van haar hondje te gebruiken om de noodzaak van het verleden te demonstreren. In haar befaamde Jan Hanlo-lezing over gebrek aan stijl stelde ze voor om Connie Palmen en Nelleke Noordervliet in tweeën te knippen en de essayschrijver en romanschrijver apart aan te bieden op Marktplaats, om te zien welke het meest opbracht.
Alles van vroeger is weerloos, als er geen verdedigers zouden zijn van de schoonheid van wat achter ons ligt, Marita Mathijsen weet als geen ander de waarden van het verleden naar het heden toe te halen. Maar ze gooit ook met kennelijk plezier tradities omver als die geen betekenis meer hebben voor het heden. Haar trefzekere en gevoelige stijl wordt bits zodra ze zich opwindt over onbegrip en domheid. Die ziet ze in de afbraak van historische gebouwen, in de minachting voor oudere schrijvers, in de blaaskakerij van academici. Veel van haar essays probeert ze eerst uit op een luisterend publiek, en dat kent inmiddels haar provocerende en onorthodoxe openingen en vergelijkingen. In VROEGER IS OOK MOOI zijn de meest opzienbarende lezingen en essays bij elkaar gebracht.

NBD|Biblion recensie

Het is heerlijk om in deze verzameling lezingen en essays van emeritus hoogleraar Marita Mathijsen te duiken; Mathijsen is niet alleen erudiet en analytisch, maar ook humoristisch, warm en betrokken. Provocatief is ze ook, bijvoorbeeld in haar Huizinga-lezing. Op haar best is ze op het vertrouwde terrein van de Nederlandse letterkunde. In 'Het uitwendige schrijverschap' neemt ze bijvoorbeeld stelling over engagement in de letteren, waarbij ze Jacob van Lennep in een hedendaags licht stelt. Iedere neerlandicus zou dit moeten lezen, net als haar essays over auteursrecht (Gunst of recht? Geld voor de schrijver) en hertalingen (De eigen taal als vreemdeling). Maar niet alleen neerlandici kunnen hun hart ophalen; Mathijsen schrijft onder meer liefdevol over Amsterdam. Een vermakelijk uitstapje naar een heel ander vlak is 'Kropsla en savooiekool - de supermarkt als thermometer van de tijd'. De stukken zijn merendeels in de laatste vier jaar geschreven. Een klein deel is nog niet eerder gepubliceerd. De grootste verdienste van Mathijsen is dat ze het verleden betekenis geeft in het heden.
Renate Sun-Louw (NBD|Biblion recensie)