Kafka's Harem = Kafkas Harem, Een eenakter - A play - Ein Theaterstück

Samenvatting: Kafka's Harem = Kafkas Harem, Een eenakter - A play - Ein Theaterstück (zoals op de achterkaft)

De wereldberoemde schrijver Franz Kafka (1883-1924) heeft de reputatie dat zijn oeuvre even raadselachtig is als zijn leven. Alleen al daarom wordt zijn werk steeds weer herlezen en naar achterliggende geheimen gezocht. De eenakter "Kafka's harem" gaat diep in op de beeldvorming van Kafka, vooral waar die tot conflicten kan leiden. Het resultaat is een literair panopticum waarin historische personen met literaire figuren in het strijdperk treden. In "Kafka's harem" ontmoeten zes vrouwen uit het leven en werk van Kafka elkaar. Zijn vriendinnen Felice Bauer, Milena Jesenská en Dora Diamant komen oog in oog te staan met drie intrigerende Kafka-personages: Leni uit "Het proces", Rosa uit "Een plattelandsdokter" en Josefine uit "Josefine, de zangeres, of het muizenvolk". Hierdoor botsen fictie en werkelijkheid met elkaar, met als inzet de identiteit en het bestaansrecht van de vrouwen. De kennismaking vindt plaats na de dood van de schrijver. De strijd tussen de vrouwen doet realistisch aan, maar het stuk heeft tegelijk een absurdistische, humoristische kant. "Kafka's harem" richt zich tot Kafka-kenners en tot leken. Het snijdt het belang van biografische kennis aan en de moeilijkheid om dichter bij de mens Kafka te komen. De drang van de vrouwen om hun beeld van de schrijver te bewaren is echt en hartverscheurend. Het literaire debuut van Rebekka Bremmer (1977) wordt geflankeerd door een essay van Ewout van der Knaap over vrouwen in Kafka's leven en werk.

NBD|Biblion recensie

Kafka is een van de auteurs die tot op vandaag steeds blijven boeien en intrigeren. In Kafka's geval voert het intrigerende zelfs vaak de boventoon. Zijn verhalen hebben absurdistische trekken, zijn biografie roept vragen op. Met name zijn moeizame relatie met vrouwen is daarin opvallend. In deze eenakter (drietalig uitgegeven, met tevens Engelse en Duitse versie) worden zes vrouwen ten tonele gevoerd, drie uit Kafka's echte leven (Felice, Milena en Dora) en drie uit zijn verhalen. Van de laatste is Josefine uit het verhaal 'Josefine, de zangeres, of het muizenvolk' de meest markante. Deze vrouwen ontmoeten elkaar op het toneel, en proberen -meestal in onderlinge confrontatie- elk hun beeld van de schrijver/minnaar Kafka vast te houden of te verdedigen. Ondertussen probeert dit stuk (en ook het nawoord van Ewout van der Knaap) het raadsel Kafka wat dichter te naderen. Maar veel verder dan het cliché en het reeds bekende komen zowel stuk als nawoord niet. Wellicht een interessante exercitie voor de auteurs (en acteurs), maar voor de lezer voegt het weinig toe, voor de Kafka-kenner niets.
Willem Nijssen (NBD|Biblion recensie)